تولید یک شوینده باکیفیت و مؤثر، نه تنها به قابلیت پاککنندگی آن، بلکه به ایمنی، حفظ کیفیت محیط زیست و جلوگیری از آسیب به پوست کاربران نیز بستگی دارد. این استانداردها تنها با انتخاب دقیق و ترکیب علمی مجموعهای از مواد اولیه قابل دستیابی هستند.
هر جزء در فرمولاسیون، وظیفه تخصصی خود را بر عهده دارد؛ برخی وظیفه کفسازی و چربیزدایی را دارند (مانند دترجنتها)، در حالی که برخی دیگر نقش نگهدارنده (مانند سوربات پتاسیم)، تنظیمکننده pH (مانند اسیدها و بازها)، نرمکننده پوست (مانند گلیسیرین) یا غلیظکننده (مانند زانتان گام) را ایفا میکنند.
آشنایی با این ترکیبات برای هر تولیدکنندهای که به دنبال بهبود عملکرد محصول و انطباق با استانداردهای جهانی است، امری ضروری است. در ادامه به معرفی و بررسی کاربردهای مهمترین مواد تشکیلدهنده شویندهها خواهیم پرداخت.
سوربات پتاسیم یک ماده پودری سفید رنگ است که با استفاده از خنثیسازی اسید سوربیک بهدست میآید. این ماده نسبت به مخمرها و کپکها خاصیت بازدارندگی دارد.
سوربات پتاسیم میتواند با تغییر در برخی از عملکردهای سلولی مانع از رشد میکروبها شود. بههمین دلیل مصارف زیادی دارد.
برای مثال، از آن بهعنوان افزودنی و نگهدارنده در مواد غذایی و طعمدهنده و ضدقارچ در داروها استفاده میشود. همچنین یکی از ترکیبات شیمیایی در مواد شوینده است.
اسید آسکوربیک
اسید آسکوربیک نام دیگر ویتامین C است. از ویژگیهای آن میتوان به خاصیت انحلالپذیری بالا در آب اشاره کرد.
باتوجه به مزه ترشی که دارد بیشتر بهعنوان طعمدهنده در صنایع غذایی مورد استفاده قرار میگیرد. در پزشکی نیز برای درمان بیماریهای ناشی از فقر ویتامین C بهکار میرود.
پلی اتیلن
پلیاتیلن جزء ترموپلاستها است و از آن بیشتر برای تولید الیافهای پلیاستر استفاده میشود. بیشترین کاربرد آن در تولید بطریهای آشامیدنی است.
زانتان گام
نوعی پلیساکارید است که با استفاده از روش تخمیر باکتری تولید میشود. این ماده برای تولید محصولات آرایشی، بهداشتی، کشاورزی و بهعنوان یکی از مواد اولیه شویندهها مورد استفاده قرار میگیرد. باتوجه به اینکه زانتان گام یک افزودنی کمکالری است، در صنایع غذایی نیز کاربرد دارد.
اسید فسفریک خوراکی ۸۵درصد
نوعی اسید ضعیف شفاف محسوب میشود که غیرفرار و دارای بوی تند است. این ماده کاربردهای گستردهای در صنایع غذایی، پزشکی و شیمیایی دارد.
اسید سیتریک
اسید سیتریک یک اسید ضعیف با خواص ضدباکتریایی است که به ۲ شکل خشک و آبدار تولید میشود. از این ماده برای جلوگیری از رشد میکروبها استفاده میشود.
آس سولفام
یک نوع قند مصنوعی سفید، بدون بو و بیضرر است که در حرارت بالا خراب نمیشود. عمر آن حدود ۳ تا ۴سال است. این ماده بسیار شبیه ساخارین بوده و در غلظتهای بالا طعمی تلخ دارد.
سیترات سدیم
سیترات سدیم بهصورت طبیعی در بعضی از مواد غذایی مثل مرکبات و ذرت وجود دارد. این ماده بهشکل کریستال بیرنگ یا پودر سفید در بازار موجود است.
سیترات سدیم یکی از اصلیترین مواد اولیه شویندهها بهشمار میرود. این ماده که یک نمک ترش است در مواد غذایی نیز بهعنوان افزودنی مجاز کاربرد دارد. از دیگر کاربردهای آن استفاده بهعنوان مواد اولیه در صنایع دارویی و فرآوردههای نفتی است.
آسپارتام
آسپارتام مادهای بسیار شیرین و حاصل ترکیب فنیلآلانین و اسپارتیک اسید است که ساختاری ۲بعدی و ناپایدار در برابر دمای بالا دارد.
شیرینی آن ۲۰۰ برابر شکر است. بهطوری که میتوان با مقدار کمی از آن، حجم زیادی از مواد غذایی را شیرین کرد. بیشترین استفاده آسپارتام در صنایع غذایی و داروسازی است.
گلیسیرین
مادهای شفاف، چسبناک و بدون بو است که قابلیت حلشدن در آب و اتانول را دارد. گلیسرین در دماهای بالا آب خود را ازدست میدهد و تبدیل به آلدئید میشود.
مالتودکسترین
این ماده از ذرت، گندم، برنج یا سیبزمینی بهدست میآید. بنابراین منشأ گیاهی دارد. قند آن نیز کمتر از شیرینکنندههای دیگر بوده و بیشترین استفاده آن در تولید مواد غذایی، دارو و مکملهای بدنسازی است.
اسید بوریک
یکی دیگر از مواد اولیه شویندهها، اسید بوریک است. این ماده حالتی اسیدی دارد و به ۲ شکل پودر سفید و بلور بیرنگ تولید میشود.
اسید بوریک قابلیت حلشوندگی بالایی دارد و هرچه دما بیشتر باشد، حلالیتپذیری آن افزایش مییابد. این ماده کاربردهای گستردهای دارد. از آن بهعنوان گندزدا در صنایع مختلف و همچنین بهعنوان نگهدارنده مواد غذایی استفاده میشود.
تیتانیوم دی اکسید
یک ترکیب غیرآلی است که به آن تیتانیوم IV اکساید یا تیتانیا هم میگویند. از این ماده بهعلت داشتن رنگدانههای سفید و شفاف، برای تولید رنگهای مصنوعی استفاده میشود.
تیتانیوم دیاکسید علاوهبر اینکه یکی از مواد اولیه شویندههاست، از آن در صنایع غذایی، دارویی و مصالح ساختمانی نیز استفاده میکنند.
دکستروز
نوعی قند ساده است که از ذرت تولید میشود اما ساختار آن نسبت به قندهای دیگر متفاوت است. این ماده نسبت به مواد نگهدارنده و شیرینکنندههای دیگر ارزانتر بوده و فراوانی بیشتری دارد.
دکستروز یک ماده اولیه پرکاربرد در صنایع مختلف شامل صنایع غذایی، کشاورزی و دارویی است. در مواد غذایی از آن بهعنوان ماده نگهدارنده و شیرینکننده استفاده میشود.
سوربیتول
سوربیتول از خانواده کربوهیدراتها محسوب میشود که بهعنوان افزودنی در صنایع غذایی و دارویی مورد استفاده قرار میگیرد.
باتوجه به اینکه سوربیتول کالری کمی دارد، استفاده از آن در مواد غذایی، کالری مواد را تغییر نمیدهد. همچنین از این ماده در داروسازی و برای حفظ داروها نسبت به رطوبت استفاده میشود.
اسید لاکتیک
اسید لاکتیک از تخمیر لاکتوز بهدست میآید. این ماده بهطور طبیعی در بدن وجود دارد و سوخت سلولهای عصبی مغز پستانداران بهشمار میرود.
ماهیچههای انسان نیز با فعالیت شدید بدنی اسید لاکتیک تولید میکنند. از این ماده در صنایع مختلف مثل مواد غذایی، داروسازی، مواد آرایشی و بهداشتی و رنگرزی پلاستیک استفاده میشود.
سولفات پتاسیم
یکی از مواد اولیه پرکاربرد است که از آن بهعنوان طعمدهنده یا بهجای نمک استفاده میشود. سولفات پتاسیم علاوهبر اینکه یکی از مواد اولیه شویندههاست در صنایع دیگر مثل صنایع غذایی و پزشکی کاربرد دارد.
رایجترین شکل تولید سولفات پتاسیم بهصورت پودری یا گرانیول است. این ماده برای تولید محصولات کشاورزی نیز بهکار میرود.
اسید فرمیک
این ماده که به جوهر مورچه یا اسید متانوئیک معروف است، بوی تندی داشته و در ۳ حالت جامد مایع و گاز وجود دارد.
اسید فورمیک نوعی اسید ضعیف، بیرنگ با بوی تند است که کاربردهای گستردهای دارد و در صنایع مختلف ازجمله صنایع چرمسازی، نساجی و داروسازی بهعنوان ماده اولیه بهکار میرود.
جوهر مورچه بهصورت طبیعی در بدن زنبور و مورچه یافت میشود. اما برای استفاده در صنعت از اسید فورمیک مصنوعی استفاده میکنند.
جمعبندی
مواد شوینده یکی از کالاهای ضروری و پرکاربرد است. زیرا ازبینبردن آلودگی با مواد شوینده نسبت به استفاده از آب تنها، بسیار بهتر و راحتتر است.
برای تولید شویندههای باکیفیت استفاده از مواد اولیه مناسب اهمیت بالایی دارد. از این مواد اولیه شویندهها میتوان به سوربات پتاسیم، سولفات پتاسیم، سیرات سدیم، اسید لاتیک، تیتانیوم دیاکسید، گلیسیرین و اسید بوریک اشاره کرد.
شرکتهای معتبری مواد اولیه را عرضه میکنند. شما میتوانید با مراجعه به مراکز معتبر برای خرید مواد اولیه صنایع شوینده اقدام کنید.
امتیاز به این مطلب
سوالات متداول
اصلیترین نقش سیترات سدیم در فرمولاسیون مواد شوینده چیست؟
سیترات سدیم (که به صورت کریستال بیرنگ یا پودر سفید است) یکی از اصلیترین مواد اولیه شویندهها محسوب میشود. نقش کلیدی آن نرم کردن آب سخت و بهبود عملکرد شویندهها در شرایط آبی مختلف است. همچنین به عنوان یک عامل بافر (Buffer) برای کنترل اسیدیته محصول عمل میکند.
چرا گلیسیرین در تولید برخی از مواد شوینده یا صابونها استفاده میشود؟
گلیسیرین مادهای شفاف و چسبناک است که قابلیت حل شدن در آب را دارد. در شویندهها، به ویژه در صابونها، از آن به عنوان یک جاذب رطوبت (Humectant) استفاده میشود. گلیسیرین رطوبت را حفظ میکند و از خشک شدن بیش از حد پوست دست یا سطوح پس از استفاده از شوینده جلوگیری میکند.
اسید بوریک و تیتانیوم دی اکسید در تولید شویندهها چه کاربردی دارند؟
اسید بوریک: به دلیل حالت اسیدی و خواص ضدباکتریایی و گندزدایی، به عنوان یک افزودنی ضدعفونیکننده و نگهدارنده در برخی فرمولاسیونهای شوینده استفاده میشود. تیتانیوم دی اکسید: یک ترکیب غیرآلی با رنگدانههای سفید و شفاف است که در شویندهها برای ایجاد رنگ سفید درخشان و افزایش شفافیت و پوشانندگی به کار میرود.
سوربات پتاسیم و اسید لاکتیک چه نقشی در حفظ کیفیت شویندهها ایفا میکنند؟
سوربات پتاسیم: به عنوان یک نگهدارنده و ضدقارچ عمل میکند. این ماده با جلوگیری از رشد مخمرها و کپکها، عمر مفید و کیفیت شوینده را در طولانی مدت حفظ میکند. اسید لاکتیک: یک اسید طبیعی است که در شویندهها برای تنظیم pH و بهبود اثر پاککنندگی در محیطهای اسیدی استفاده میشود.
پلی اتیلن و زانتان گام در صنعت شویندهسازی چگونه به کار میروند؟
پلی اتیلن: بیشتر در تولید بستهبندی شویندهها، مانند بطریهای پلاستیکی و ظروف مایعات، کاربرد دارد. زانتان گام: به عنوان یک غلیظکننده (Thickener) یا قوامدهنده در فرمولاسیونهای مایع (مانند مایعات ظرفشویی یا شامپو) استفاده میشود تا ویسکوزیته محصول را افزایش دهد و استفاده از آن را آسانتر کند.
